Ayanna
Hip-hop, Afrikalı-Amerikalı ve Latin-Amerikalı gençliğin ortak bilinci olmasının yanı sıra, geçmiş ve günümüz deneyimlerini ifade ettikleri en son araçtır. Fakat, bunun yanı sıra, zamanla renkli Amerikalıların ruhlarına işleyerek içselleştirilen ana akım Amerikan fikirlerini geçmişteki diğer müzik türlerinden çok daha fazla yansıtır.
Bu öğrenilmiş ana akım Amerikan kültürünün bir parçası cinsiyetçilik ve kadın düşmanlığıdır. Hip-hop kültürü, kadına yönelik düşmanca sömürüsünden dolayı eleştirilse de bu düşmanlık kaynağını aslında şu an yaşadığımız kültürden alır. Fakat hip-hop kültürü araştırılarak cinsiyet ilişkilerini incelemede faydalı bir araç olarak kullanılabilir. Hip-hop kültüründeki ve genel olarak Amerikan kültüründeki kadın düşmanı yanların değiştiğini göstermek için olduğu düşünülse de birçok genç insanın karşılaştığı ayrımcılık, bu insanların yaşıtlarıyla ilişkileri ve kendilerini değerli görmeleri gibi konuları su üstüne çıkarır. Cinsiyetçi düşünceleri olmayan gençler bile sürekli yayıldığı ve aynı şekilde popülerlik kazandığı için ana akım hip-hop’tan etkilenip böyle düşüncelere sahip oluyorlar. Diğerleri de doğrudan ya da dolaylı olarak cinsiyetçiliğe izin veren bir ortamı desteklemeye devam ediyorlar.
Hip-hop’ta kadın sömürüsü, hem sanatçılar hem de aynı şekilde dinleyicilerce kültürün kabul gören bir parçasına dönüştü. Müzik eleştirmenleri ise çok da derine bakmadan müziği suçluyorlar. Hip-hop’la ilgili herhangi bir olayda yer alacaksak, arkadaşlarım da ben de sözlü ve fiziksel olarak aşağılanacağımızı düşünüyoruz ve kendimizi buna hazırlamak zorunda kalıyoruz. Hangi kıyafetleri giyeceğimize, kendimizi nasıl taşıyacağımıza ve söylediklerimize dikkat etmek zorunda kalıyoruz. Bunun neden bu kadar kabul edilir olduğunu (hem kadın hem de erkekler için) ve bu kültürdeki değerlerin kökenini çok merak ediyorum.
Hip-hop kültürünü New York City’de siyah ve Latin gençler (tanıma uygun olarak) rap (şimdilerde şarkı söyleme), dj’lik, break-dance ve grafiti yazımı olarak başlattılar. Fakat kültür şimdi bundan çok daha fazlasına evrildi. Artık 13-30 yaş arası birçok genç için bir yaşam biçimi. Hip-hop artık müzik videoları, moda, dil, kulüpler ve genel olarak gençlerin birbirleriyle etkileşime geçtikleri her yolu içeriyor. Hip-hop kültürü reklamlarda(Coca-Cola, Burger King), moda reklamlarında, video oyunlarında, televizyon şovlarında sıkça kullanılır oldu, hatta Brooklyn Sanat Müzesi’nde bir hip-hop sergisi bile var. Hip-hop kültürünün en güçlü ve etkili parçası, enstrümantal müziğin üzerine bir çeşit şiir okumayla yapılan rap müziği oldu. Son yıllarda rap zalimlik derecesinde dürüst, şiddet dolu ve kadın düşmanı bir hal aldı.
Müziğin ve videoların büyük çoğunluğu, siyah kadınlara karşı olumsuz fikirler yayıyor, bu fikirleri destekliyor, ölümsüzleştiriyor. Tüm kadınlar, ama özellikle siyah kadınlar popüler hip-hop kültüründe seks nesneleri olarak görülüyorlar. Bugün dönen neredeyse tüm hip-hop videoları, bikiniden fazla bir şey giymeyen dans eden kadınları (genelde bir ya da iki erkeğin etrafını sarmış oluyorlar) vücutlarının çeşitli parçalarına odaklanan kameralarla gösteriyorlar. Bu görüntülere genelde kadınların paradan fazla bir değere sahip olmadığını iddia eden sözlü suistimalden(1) (küfür etme, sövüp sayma) oluşan şarkı sözleri eşlik ediyor. Kadınlar, hayatlarını bir kadın satıcısının hayatı olarak tasvir eden rapper’larca sadece seks yapmaya yarayan şeyler olarak görülüyorlar. Birçok popüler rap şarkısında erkekler, kadın satıcılarının yaşamlarını yüceltiyor; tüm kadınlardan bir kadın satıcısının bir fahişeden bahsettiği gibi bahsediyor ve “itaatsizlik” karşısında kadına karşı şiddeti destekliyor.
Tabii ki, tüm rap şarkıları kadın düşmanı değil ve tüm siyah erkekler bu şekilde düşünüp konuşmuyorlar; fakat hip-hop kültürünün büyük çoğunluğu bu yönde hareket ediyor. Sözlü suistimal kadınlara saygı duymuyor, onları insanlıktan çıkarıyor ve onurlarını kırıyor. Bir erkek, bir kadını bu küfür ve sövgülerle etiketleyebilirse, ona karşı fiziksel ve psikolojik şiddet uygulamasını da haklı çıkarabilecektir. Sözlü suistimal ayrıca, bu erkeklerin düşünme şeklinin ve kadınlara karşı hissettikleri öfkenin, hastalıklı hislerin, onları aşağılamalarının göstergesi de olabilir. Kendini hip-hop feministi olarak adlandıran Joan Morgan, “Evet, kardeşlerim acı çekiyor…Ama asıl suç sözlü suistimal değil, erkelerin bizi sevmeyi becerememesi—bizim onların kardeşleri olarak verdiğiz sevgiye karşılık verememeleri”(2). Irkçılığa ve baskıya karşı savaşan hip-hop kültürü dahilindeki birçok siyah erkek toplum tarafından güvenmemeye ve sevmemeye koşullandırılıyorlar. Bu insanlar eğer kendilerini sevmezlerse, kadınları ya da herhangi başka birini sağlıklı bir biçimde sevmeleri zor oluyor.
Kadın düşmanı hip-hop siyah erkeklerin acısını açığa vurmakla kalmıyor, aynı zamanda siyah kadınların üstesinden gelmek istediği konuları da gösteriyor. Hip-hop kültüründeki cinsel sömürünün büyük çoğunluğu kadınların rızası ve işbirliğiyle yapılıyor. Kadın düşmanı hip-hop tüketicilerinin önemli bir bölümünü kadınlar ve yüzlerce bikinili kadın müzik video çekimlerinde ücret almadan yer alıyorlar(3). Dans kulüpleri ve konser kulisleri, içki içmek, para veya mücevher almak ya da sadece ayrıcalıklı ve arzu edilir olduğunu hissetmek için cinsel bakımdan her şeyi yapmaya hazır kadınlarla dolup taşıyor.
Kadınların, özellikle de siyah kadınların, güce, maddi zenginliğe ve korunmaya daha az erişimleri var ve bu yüzden de seksi (fuhuş veya diğer yollarla) tarihsel olarak bunlara ulaşabilmek için “takas edilecek önemsiz bir şey” olarak kullanmışlardır(4). Geçmişin kadın düşmanı düşünceleri ve uygulamaları bugünün hip-hop gençliğine geçmiştir. Örneğin, kölelik dönemi boyunca siyah kadınlar kendini isteyen her erkekle (köle sahipleri, çiftlik kâhyaları ve köleler) cinsel ilişkiye girmeye zorlanmıştır. Siyah kadınlar, bazen daha çok insan üretmek için damızlık araç olarak kullanılmıştır, başka zamanlarda yiyecek ekmek alabilmek, çocuklarının güvenliğini sağlamak ya da her gün biraz daha az kötü muamele ile karşılaşmak için sekse zorlanmıştır. Hayatta kalmak için vücutlarıyla “ödeme” yapmışlardır.
Tüm bunlardan, önüne gelenle yatıp kalkan ve yoğun cinsel güdüleri olan bir siyah kadın stereotipi çizilmiştir. Bu da bazı siyah kadınların, cinsel ahlakını şekillendirmiştir. Bazı siyah kadınlar kölelikten sonra beyaz topluma ayak uydurmaya ve atfedilen beyaz cinsiyet rollerini üstlenmeye çalışırken, kendilerine toplumun gözüyle bakmaya başlamış ve kendi vücutları üzerinde bir kontrolleri olmadığını kabul etmişlerdir. Bazı siyah erkekler, kadınların evde ikincil görevleri üstlenmesini isterken, bazı siyah kadınlar da, erkeklerin sadece aileyi geçindiren kişiler olmasını istiyorlardı. Büyük çoğunlukla, birbirlerinin beklentilerini karşılamakta yetersiz kaldılar fakat aynı saplantılar hip-hop kültüründe hala gösterilmeye devam ediliyor. Hip-hop kültürü dahilindeki erkekler, kadınların pasif olmalarını isteyip, para ve güç teklif ederek onları yönetmeyi öğrenirken; kadınlar, erkeklerin para kazanmalarını istiyorlar ve erkeklerden ekonomik kazanç elde etmek için cinsel güçlerini kullanıyorlar.
Hip-hop neslinin siyah kadın-erkek ilişkileriyle ilgili yapılan bir çalışmada, görüşülen birçok siyah erkeğin ekonomik kaynakları değerli görüp bunları kadınları yönetme ve kontrol etme aracı olarak kullandıkları anlaşılıyor. Bazı kadınlar da istediklerini elde etmek için bedenleri üzerinden pazarlık yapıyorlar(5). Bunlara ulaşabilmek, erkeklerin sevgisi ve ilgisini kazanmak için, bazı kadınlar erkeklerin düşündüğü, istediği sömürülen kadın imajına uymaları gerektiğini düşünüyorlar.
Birçok kadın kendi değerlerini erkekler için yapabildikleri ve onlardan alabildikleri şeyler üzerinden tanımlıyor. Bazıları, sosyo-ekonomik durumlarını düzeltmek, çocuklarının geleceğini güvence altına almak umuduyla bedenleri, zekaları ve kalpleriyle risk aldılar; bunları yapabilmek adına da cinselliklerini kullanmayı öğrendiler. Vibe Dergisi Eylül 2001 sayısında rapper’larla tek gecelik ya da uzun süreli cinsel ilişkiler yaşayan dört kadınla konuştu. Vibe’ın konuştuğu kadınlardan biri, Nikki, hip-hop endüstrisinde birçok sevgilisi olmuş 30 yaşında bir kadın. Vibe, “…sevgilileri rap’in Kim Kimdir ansiklopedisi gibi.” diyor(6). Rapper’larla birden fazla önemsiz ilişki içinde bulunmasını şöyle açıklıyor: “Sunacağım hiçbir şeyim yok… Ne eğitimim, ne iyi bir işim, hiçbir şey. Bir erkek beni seksten başka ne için isteyebilir ki? İstediklerini onlara vermem gerektiğini hissettim, yani kendimi kullandım.”(7) Nikki gibi birçok kadın erkekler tarafından kullanılmalarında suçu kendilerinde buluyor. Erkeklerin kendilerine baskı uyguladıklarını ve saygı göstermediklerini kabul ediyorlar. Başka bir kadının da anlattığı gibi “Eğer sizi kontrol etmeye çalışmayan doğru erkekle olsanız ve onunla bir takım gibi olsanız, harika olur… Ama dışarıda öyle bir erkek yok.”(8) Dört kadın, hip-hop toplumundaki yeni zayıf ilişkileri tasvir ettiler. Erkekler, kadınların sadece onlara cinsel haz vermeye, kadınlar ise erkeklerin sadece onlara para vermeye yaradığını düşünüyorlar.
Çözüm hip-hop müziği sansürlemek değil. Bunun yerine çözüm, kültürü, sistemi ve ideolojiyi değiştirmek ki kadın düşmanı şarkı sözleri yazılmasın. Hip-hop’taki kadın düşmanlığıyla savaşmaya çalışan kadın hip-hop şarkıcıları ve tüketicileri var. Fakat çoğunlukla ciddiye alınmıyorlar. Bazı kadın şarkıcılar, günümüzdeki erkek egemen endüstri içinde varolmaya çalışıyorlar ve beklenen kadın düşmanı rolleri oynuyorlar. Diğerleri de seksi ve feminizmi yanlış kullanıyor, siyah erkekleri aşağılıyor ya da sadece ağızlarına geleni söylüyor olarak algılanıyorlar.
Hip-hop toplumundaki cinsiyet rollerini değiştirmek için ilk adım eğitimdir. İnsanlar ilk önce, cinsiyetçi şarkı sözlerinde, hip-hopla ilgili olaylardaki fiziksel etkileşimlerde ve hip-hop gençliğinin hergün birbirleriyle olan ilişkilerinde kadın haklarının ihlal edildiğinin farkına varmalılar. Herkes kendi içselleştirdiği cinsiyetçi ideolojinin kaynağını düşünmeli. Bu ideolojinin tarihini bilerek, tarihin tekrar etmesini engelleyebiliriz. Hip-hop kültürünün ortak bilincindeki bir değişiklik daha büyük insan kitlelerine ulaşabilir, ya da tam tersi. Kadınların sadece hip-hop kültüründe değil, tüm kültürde sömürülmesine karşı hareket etmek ve söz söylemek istiyorsak bilgi sahibi olmalıyız. www.trrap.org